" ارتباط جوانان با رادیو "

در ابتدای این مطالب ؛ دو نوع سوال را مطرح میکنم:

1.شنوندگان جوان رادیو به چه منظوری از برنامه های این رسانه استفاده می کنند؟  

2.دلایل رویگردانی جوانان از رادیو چیست ؟ 

رادیو یکی از ساده­ترين و درعين حال موثرترين وسایل ارتباط جمعی شمرده می­شود.  این رسانه به­دلیل ارتباط مستقیم و آنی با شنونده و پوشش دادن رویدادها، ان رسانه‌ای كارآمد است.  در عصر حاضر راديو با رقباي قدرتمندي همچون تلويزيون، ماهواره، برنامه­هاي ديجيتالي و شبکه­های اینترنتی مواجه است.  با این وجود، راديو به­عنوان رسانه اي تاثير­گذار و قابل اعتماد مورد توجه قشر وسيعي از مردم، به­ويژه جوانان است.  دسترسی آسان به رادیو امتیازی است که این رسانه را از سایر وسایل ارتباط جمعی متمایز می­سازد.  از آنجا که اکثریت هرم سنی جمعیت ایران را جوانان تشکیل می­دهند رادیو برای داشتن حضوري پويا و نفوذ بیشتر در جامعه باید سهم قابل توجهی از برنامه­های خود را به نیازهای نسل جوان اختصاص دهد و از این رهگذر با طرح برنامه­های مناسب، در هدایت آنان نقش داشته باشد.

با توجه به امکان استفاده جهانی از رسانه ها مخاطب جوان و فعال امروز؛ رسانه و محتوای ان ها را بر مبنای نیازها؛ باورها؛ انتظارات و زمینه های جامعه شناختی و روان شناختی خود انتخاب می کند .بر همین مبنا رسانه بر او اثر می گذارد به گونه ای که زمینه ساز استفاده مجدد او از رسانه می شود . انتخاب رسانه توسط مخاطب باعث میشود که رسانه ها برای انتخاب شدن با یکدیگر رقابت کنند و در نتیجه بر مبنای نیازها و انتظارات مخاطبان بالقوه خود محتوا قالب نحوه ارائه ساعت پخش و ......خود را تغییر دهند تا با خواسته ها و نیازهای مخاطبان خود همخوانی داشته باشند و در صورتی که رسانه نتواند رضایتمندی مورد نظر را براورده سازد از ان رویگردان میشوند.

رادیو در جهان و در كشور ما مترادف است با آگاهي، تعامل اجتماعي، بيان تنوع فرهنگي و عامل وحدت ملي، زیرا رسانه­ای است که تمام اقشار جامعه را دربرمی گیرد. راديو همچون یکی از اعضای قدیمی خانواده هاست، عضوي كه همگي به­نوعي به آن خو گرفته­ایم و با وجود ظهور ساير وسايل ارتباط جمعي، همچنان حضور خود را مانند سالمندان خردمند خانواده حفظ كرده است. 

این عضو سالمند خانواده برای ادامه حیات خویش و دوری از انزوا و تبعید به خانه سالمندان ملزم به انتقال دانسته­ها و تجربیات خویش به زبانی است که برای نسل جوان جذاب و قابل درک باشد. زبانی که به­سادگی می­توان الگوی آن را در زبان پدربزرگ­ها و مادربزرگ­ها پیدا کرد.  نسلی که دوران خردسالی، نوجوانی، جوانی و میانسالی را پشت سر گذاشته است؛ با وابستگی­های خردسالی، تعارضات نوجوانی، شور و حال و استقلال­طلبی جوانی و همچنین با محتاط­کاری میانسالی آشناست. این آگاهی و اشراف در او کیفیت منحصر بفرد دوران سالمندی را به­وجود می­آورد که همانا خردمندی است و به لطف آن سالمندان می­توانند زبان حال تمام سنین را درک کنند و ارتباط مناسبی با نسل­های مختلف، به­ویژه نسل جوان که در حکم نوادگان آنها هستند برقرار سازند.

 دلایل گوش دادن جوانان به رادیو:

به طور کلی موارد گوش دادن جوانان به رادیو به دو دسته ی هدفمند و غیرهدفمند تقسیم می شوند.

موارد گوش دادن هدفمند به رادیو عبارتند از :

 1.افزایش اطلاعات علمی؛ بهداشتی و پزشکی

 2.آگاهی از اخبار ایران و جهان

 3.افزایش اطلاعات حرفه ای؛ شغلی و تحصیلی

4.حل مشکلات و مسائل خانواده؛ کودکان و نوجوانان

5.تقویت مبانی اخلاقی و مذهبی

6.آگاهی از اخبار و رویدادهای ورزشی

7.افزایش اطلاعات عمومی )اقتصادی - سیاسی - اجتماعی (

مواردی که به گوش دادن غیر هدفمند رادیو مربوط میشوند عبارتند از :

1.سرگرمی و گذراندن اوقات فراغت

2.گوش دادن به رادیو به منظور تغییر روحیه

3.گوش دادن به رادیو از روی عادت

 4.گوش دادن به رادیو برای فرار از تنهایی 

دلایل گوش ندادن به رادیو:

دلایل استفاده نکردن از رادیو ؛ حاکی از آن است که عمده ترین دلیل جوانان برای گوش ندادن به رادیو ؛گذراندن اوقات فراغت به طرق دیگر بوده است . به عبارت دیگر؛ برای این دسته از جوانان ؛جذابیت برنامه های رادیو به آن حد نبوده است که بتواند گوشه ای از وقت آزاد آنان را پر کند یا برنامه های ارضاکننده تری برای پر کردن وقت آزاد خود داشته اند .

یکی دیگر از دلایل عمده استفاده نکردن از رادیو کم بودن برنامه های شاد آن عنوان شده است.ضمن اینکه گوش ندادن به رادیو  به علت مشغله زیاد و نداشتن وقت نیز در زمره دلایل استفاده نکردن از رادیو بوده است. متنوع نبودن برنامه ها و نداشتن علاقه به رادیو ؛نیز از عمده دلایل جوانان در عدم استفاده از رادیو بوده است. نکته مهم دیگر آنکه دلایل عمده استفاده نکردن از رادیو  برای دختران و پسران یکسان است .

تحلیل نتایج براساس تحصیلات پدر و مادر نشان می دهد که دلایل پر کردن وقت آزاد به طرق دیگر و کم بودن برنامه های شاد برای استفاده نکردن جوانان از رادیو ؛ به تحصیلات پدر و مادر بستگی نداشته است .در حالی که دلایل فقدان تنوع در برنامه های رادیو و علاقه نداشتن به رادیو برای گوش ندادن به رادیو ؛با میزان تحصیلات پدر و  مادر ارتباط داشته است . یعنی جوانانی که پدر و مادرشان از سطح تحصیلات بالاتری برخوردار بوده اند کمتر سراغ گوش دادن به رادیو می روند.

نتایج تحقیقات بالا نشان می دهد که:

 1. دلیل اصلی گوش دادن یا ندادن جوانان به رادیو به خود آنان بر می گردد.

2.جوانان خیلی کم برای سرگرم شدن به رادیو گوش می دهند . پس باید راهکارهایی ارائه کرد که توجه جوانان را به سمت گوش دادن به رادیو جلب کرد . 

  

رادیو و جوان:

هنگامي كه از جوان، راديو و وظیفۀ راديوی جوان­ محور صحبت مي­شود باید پرورش ذهن، خلاقيت، رشد حرفه­اي و توليد برنامه­ های با کیفیت را مد نظر قرار داد. راديو می­تواند مهارت­هاي زندگي، تفكر انتقادي و حل مسایل را در قالب برنامه ­هاي متنوع راديويي به جوانان آموزش دهد.  

يكي از روش­هايي كه هم­ اكنون در بسياري از كشورهاي جهان در تولید برنامه­ هاي راديويي با هدف جذب مخاطان جوان به­ کار گرفته می­شود، روش راديو مشاركتي است كه در آن جوانان در چگونگی اجرا، مشاركت مستقیم دارند و به بيان مسایل خود، در چارچوب  هنجارهاي پذيرفته شدۀ اجتماعی مي­ پردازند. به باور برخی از روانشناسان، نفس بيان مسایل و مشکلات، حتي اگر به حل مشكل هم منجر نشود، به­ منزله تخليه رواني اهمیت دارد.  هرچند در دراز مدت اين روش جواب نمي­دهد و لازم است همراه با طرح مسایل، چاره و راه­ حل هاي عيني برای حل مشکلات جوانان ارائه شود.

واقعيتي كه نبايد از آن چشم پوشید این است که جوانان از برنامه­ هاي شعار­گونه که در قالب­هاي رسمي بیان شوند چندان استقبال نمي­كنند.  لازم است برنامه ­ريزان در تدوين برنامه­ ها به ظرافت­هاي روحي جوانان توجه ویژه داشته باشند.  ارتباط، اطلاع ­رساني و سرگرمي واژه­ هاي كليدي هستند كه باید برای رسیدن به نقطه اشتراکی میان رادیو و جوانان مورد توجه قرار گیرند.

گاه جوانان با مجريان و بازيگران نمايشنامه­ هاي راديويي هم ذات پنداري مي­كنند و بسياري از ناگفته­ هاي خود را از زبان آنان بيان مي­كنند و با اين عمل به­ نوعي آرامش مي­رسند.  از این­ رو لازم است رادیو فرصت ابراز وجود، بیان ایده­ ها، نظرات و شنیده شدن را برای همگان فراهم کند و این فرصت در انحصار گروه خاص نخبگان یا فرزانگان، قرار نگیرد.  به این وسیله می­تواند مخاطبان بيشتري را به خود جلب كند.  همچنین راديو مي­تواند برای جوانان چشم ­انداز برخورداری از جايگاهي مناسب در جامعه را متصور سازد و در مقابله با بحران­های زندگی جوانان به آنها كمك مي­كند تا در ميان امواج خروشان و ویرانگر از هم نپاشند و استوار و پايدار باقي بمانند.

کاری که اکنون شبکه رادیوئی جوان در قالب " جشنواره جوانه " در طی برگزاری 3 جشنواره و با گذارندن 2 سال دارد انجام میدهد ؛ و یکی از اهدافش شناسائی استعدادهای نهفته در دل جامعه است و این موقعیت را بخوبی برای هر جوان بااستعداد ایرانی فراهم کرده است.

" بیاییم و در همه حال نه در حرف و سخن که در عمل و رفتار به این سخنان توجه کنیم "

" و بیش از این ؛ اسیر حاشیه ها نمانیم "

" که راه چاره " نه " چیزی جز این است و " نه " چیزی جز این خواهد بود "